نرخ سبد معیشت به ۶۵ میلیون تومان رسید
روزنو :در پایان دیماه، هزینههای ساده یک خانواده ۳.۳ نفره، چیزی حدود ۶۵ میلیون تومان است؛ رقمی که به شدت نجومیست و فاصلهی بسیار معناداری با دستمزد ماهانه طبقه کارگر دارد.
«مردم در رنج معیشتی به سر میبرند». این جمله یک گزارهی ساده است، اما معنای آن ساده نیست؛ قرار گرفتن اکثریت مردم در دایرهی بزرگ بحران معیشت، یک گزاره بدیهیست و اذعان مسعود پزشکیان به این واقعیت مسلم در جلسه هیات دولتِ عصرگاه ۲۶ بهمن ماه، درد مردم را تسکین نمیدهد؛ همین رنج معیشتی بود که دو ماه قبل، مردم، کارگران و فرودستان را به نشانه اعتراض به خیابان کشاند اما..
به گزارش روز نو زیر پوست این رنج، خانوادههایی هستند که نان شب ندارند و در بحرانِ رنجباری به سر میبرند که برای تایید آن نیاز به شواهد و مدارک بسیار نیست؛ حتی شاخصها و دادههای رسمی، یک بحران بیسابقه در معیشت مردم به خصوص دهکهای فرودست را نشان میدهد، دادههایی که میتوان آنها را در چند جمله ساده خلاصه کرد:
«تورم ۹۰ درصدی خوراکیها در دیماه به نسبت سال قبل، گرانی بیامان نرخ دلار-فقط در بهمن امسال قیمت دلار چیزی بیش از ۲۴ هزار تومان افزایش یافت- و تورم بیسابقه مسکن که در ماه بهمن بیش از ۱۵ درصد بوده است، نرخی که حداقل از ابتدای دهه ۹۰ شمسی در حوزه تورم مسکن سابقه نداشته است».
گرانی کالاها
گرانی میوهها، سبزیجات، برنج، گوشت و لبنیات روزانه است؛ آنچنان سبد مصرفی مردم خالی شده که دولت به ناگزیر، کالاهای ابتدایی و ساده مانند پیاز و سیبزمینی را در لیست اقلام کالابرگ قرار داده است؛ یعنی مردم پول برای خرید سیبزمینی، پیاز، تخم مرغ و پوشک بچه ندارند، دیگر ندارند.
قیاس قیمت چند کالای ساده در بازه زمانی یکسال اخیر -از اسفند ۱۴۰۳ تا امروز- فقط کمی از عمق بحران را نشان میدهد؛ در این دوره زمانی، تخم مرغ و نان ۳۰۰ درصد، برنج چیزی نزدیک به ۴۰۰ درصد و شیر و لبنیات حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ درصد گران شدهاند؛ اما حداقل دستمزد فقط ۴۵ درصد رشد داشته است.
در این اوضاع وانفسا دولت گامی برای بهبود معیشت به جز برقراریِ کالابرگ یک میلیون تومانی برای هر شهروند ایران برنداشته و تا لحظه تنظیم این گزارش، هنوز جلسات جدی تعیین دستمزد ۱۴۰۴ آغاز نشده است؛ حتی خبری از محاسبهی نهاییِ نرخ سبد معیشت (حداقل هزینههای زندگی یک خانواده متوسط کارگری) نیست.
نرخ سبد معیشت براساس دادههای دیماه
هرچند دیگر محاسبات و فرمولها و درصدهای افزایش دستمزد، راه به جایی نمیبرند و نمیتوانند طبقه متوسط از دست رفته را احیا و نردبان شکسته زندگی طبقه کارگر را ترمیم کنند، اما در هر حال، نرخ واقعی سبد معیشت بسیار حداقلی، میتواند نمادی گویا از سقوط کارگران و مزدبگیران کشور باشد.
«فرامرز توفیقی» فعال کارگری که محاسبات سبد معیشت خانوادههای کارگری را به صورت مستقل انجام داده است؛ در این رابطه به ایلنا میگوید: حداقل هزینههای زندگی یک خانواده متوسط ۳.۳ نفره، با همان معیارهای کمیته دستمزد شورایعالی کار و با استناد به تورم دیماه اعلامی از سوی مرکز آمار ایران، محاسبه شده است.
او افزود: جدول خوراکیهای مورد نیاز یک خانواده به شرح زیر است و براساس این جدول، هزینههای خوراکی ماهانه خانواده حدود ۲۵ هزار میلیون تومان به دست میآید؛ یعنی کارگر حداقل بگیری که در ماه مثلاً ۱۵ تا ۱۸ میلیون حقوق میگیرد باید چیزی بین ۸ تا ۱۰ میلیون روی حقوقش بگذارد تا فقط نیازهای خیلی ساده سفره را آنهم با زحمت بسیار فراهم کند.
فرمول زیر، محاسبه سبد معیشت را با اتکا به فرمول رسمی و پذیرفته شده در شورایعالی کار نشان میدهد:
۶۵۵،۱۶۳،۷۸۷= ۳۸.۰۵ / ۱۰۰ × ۲۴۹،۲۸۹،۸۲۱
به این ترتیب، در پایان دیماه، هزینههای ساده یک خانواده ۳.۳ نفره، چیزی حدود ۶۵ میلیون تومان است؛ رقمی که به شدت نجومیست و فاصلهی بسیار معناداری با دستمزد ماهانه طبقه کارگر دارد.
توفیقی ادامه میدهد: نرخ سبد تعیین شده در اسفند سال قبل در شورایعالی کار، ۲۳۴،۴۱۶،۶۴۰ ریال بود و در نتیجه در طول ده ماه منتهی به پایان دیماه امسال، هزینههای زندگی خانوادهها حدود ۴۲ میلیون تومان و برابر با ۲۷۹ درصد افزایش یافته است، یک افزایش بیسابقه و اعجابانگیز!
این فعال کارگری با بیان اینکه «قدرت پوشش دستمزد حدود ۲۲ درصد است یعنی دستمزد حداقلی کارگران فقط ۲۲ درصد از هزینههای حداقلی زندگی را پوشش میدهد» گفت: این دستمزد فقط ۶ تا ۷ روز ماه دوام میآورد، به عبارت سادهتر، دستمزدی است فقط برای یک هفته.
شرایط متفاوت امسال
توفیقی تاکید میکند که شرایط امسال با همیشه فرق دارد و در مذاکرات مزدی باید به این واقعیتهای متفاوت توجه شود. او در توضیح این مطلب میگوید: در دیماه دولت ارز دولتی را از کالاهای سبد معیشت کارگری برداشت و اختیار آن را به بازار آزاد داد؛ همین اقدام، یک چالش معیشتی وحشتناک و بزرگ به وجود آورد. این اتفاق باعث شد در عرض چند روز، قیمت روغن ۳.۵ برابر، برنج ۲ برابر، حبوبات ۳ برابر و گوشت ۲ برابر شود و در نتیجه، تورم ماهانه رکوردهای پیشین را شکست. برخلاف ادعای وزیر اقتصاد، بعد از ثابت شدن اثرات حذف ارز ترجیحی، تورم ماهانه کمی -فقط کمی- کاهش مییابد، هرچند هنوز افزایش قیمت داریم مثلاً در بهمن روغن بازهم ۱۲ درصد گران شده است. در نتیجه این قیمتهای نجومی هرگز شکسته نمیشود. افزایش نرخها تثبیت شده است و تورمی که بر سبد معیشت حادث شده، مهار کردنی نیست.
به گفته این فعال کارگری، کارگران باید با غول مهیب گرانی دست و پنجه نرم کنند، بدیهیست که توان این جنگ نابرابر را ندارند.
در شرایطی که حداقل هزینههای زندگی حدود ۶۵ میلیون تومان است و نرخ کالاهای سفره، لااقل ده میلیون تومان از دستمزد حداقلی کارگران بیشتر است، توان مبارزه برای بقا به کمترین میزان ممکن رسیده است. این جنگ نابرابر، رفاه و آرامشِ طبقه کارگر را تا مرز ناممکن تحلیل برده است و در چنین شرایطی است که کارگران به زندگی سخت و دردهای هر روزه اعتراض دارند.
